Τερματισμός εισαγωγών φυσικού αερίου από Τουρκμενιστάν μέσω Ιράν λόγω αμερικανικών κυρώσεων

Η Τουρκία προχώρησε στη διακοπή των εισαγωγών φυσικού αερίου από το Τουρκμενιστάν μέσω του Ιράν, ως συνέπεια των αμερικανικών κυρώσεων και της κλιμάκωσης της έντασης στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Την εξέλιξη επιβεβαίωσε ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας, Alparslan Bayraktar, εξηγώντας ότι η παρέμβαση της αμερικανικής Υπηρεσίας Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) κατέστησε αδύνατη την επανέναρξη των ροών.

Ο κ. Bayraktar διευκρίνισε ότι, παρά το γεγονός πως η Τουρκία δεν πραγματοποιούσε πληρωμές προς το Ιράν για τη μεταφορά του αερίου, η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση επηρέασε άμεσα τις ροές προς τον νότο. Η συνεργασία για την εισαγωγή τουρκμενικού αερίου είχε ξεκινήσει τον Μάρτιο του 2025, βάσει συμφωνίας που προέβλεπε την προμήθεια 1,3 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων ετησίως. Ωστόσο, οι ροές είχαν ήδη διακοπεί τον Οκτώβριο του 2025, λόγω διαφωνιών σχετικά με τις τιμές και τις ποσότητες του καυσίμου.

Προοπτικές για το φυσικό αέριο και τον αγωγό TANAP

Παρά την εμπλοκή με τις εισαγωγές από το Τουρκμενιστάν, ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας σημείωσε ότι ο αγωγός TANAP (Trans Anatolian Natural Gas Pipeline) διαθέτει επαρκή ελεύθερη δυναμικότητα, η οποία θα μπορούσε να επιτρέψει στην Τουρκία να διπλασιάσει τις εξαγωγές φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά. Σύμφωνα με τον κ. Bayraktar, τα αποθέματα του Αζερμπαϊτζάν παρουσιάζουν σταδιακή μείωση, γεγονός που καθιστά τα αποθέματα του Τουρκμενιστάν σημαντική πηγή για την κάλυψη των αναγκών τόσο της Τουρκίας όσο και της Ευρώπης.

Η αξιοποίηση των τουρκμενικών αποθεμάτων παραμένει ωστόσο μια σύνθετη διαδικασία. Η κατασκευή αγωγού που θα συνδέει απευθείας το Τουρκμενιστάν με το Αζερμπαϊτζάν συναντά τεχνικά εμπόδια, καθώς και ζητήματα που αφορούν τον καθορισμό των θαλάσσιων ζωνών στην Κασπία Θάλασσα.

Εκκρεμότητες με τις συμβάσεις προμήθειας

Παράλληλα με τα παραπάνω, η Τουρκία βρίσκεται αντιμέτωπη με τη λήξη των συμβάσεων προμήθειας φυσικού αερίου από το Ιράν, η οποία τοποθετείται χρονικά στον Νοέμβριο. Μέχρι στιγμής, η Άγκυρα δεν έχει προβεί σε διευκρινίσεις σχετικά με τις προθέσεις της για την ενδεχόμενη ανανέωση των εν λόγω συμβάσεων.