Στεγαστική κρίση: Στα 30,7 έτη ο μέσος όρος αποχώρησης των νέων από την πατρική εστία

Στα 30,7 έτη ανέρχεται πλέον ο μέσος όρος ηλικίας κατά τον οποίο οι νέοι στην Ελλάδα εγκαταλείπουν την πατρική εστία, καταγράφοντας σημαντική απόκλιση από τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο των 26,2 ετών. Τα στοιχεία που περιλαμβάνονται σε μελέτη της BluPeak Estate Analytics αναδεικνύουν την έντονη στεγαστική κρίση που αντιμετωπίζει η νεότερη γενιά, προτείνοντας ως λύση τη δημιουργία οργανωμένου αποθέματος δημοτικής κατοικίας.

Τα δεδομένα της στεγαστικής επιβάρυνσης

Η δυσκολία απόκτησης στεγαστικής αυτονομίας αποτυπώνεται ανάγλυφα στα οικονομικά στοιχεία. Το 30,3% των νέων ηλικίας 15–29 ετών στη χώρα διαβιεί σε νοικοκυριά όπου το κόστος στέγασης απορροφά τουλάχιστον το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους. Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση περιορίζεται στο 9,7%. Η καθυστέρηση στην αυτονόμηση των νέων περιορίζει τις δυνατότητές τους να οργανώσουν τη ζωή τους, ενώ η στέγαση συνδέεται άρρηκτα με τη σταθερή εργασία, την πρόσβαση στην υγεία, την εκπαίδευση και τις μεταφορές.

Αξιοποίηση της δημοτικής περιουσίας

Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η δημοτική περιουσία μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο στεγαστικής πολιτικής, υπό την προϋπόθεση ότι θα προηγηθεί συστηματική καταγραφή και αξιολόγηση. Από την επεξεργασία των στοιχείων του Κτηματολογίου προκύπτει ότι υπάρχουν 389.556 εγγραφές και δικαιώματα που σχετίζονται με ακίνητα των 332 δήμων της χώρας. Ωστόσο, διευκρινίζεται ότι ο αριθμός αυτός δεν αντιστοιχεί σε ισάριθμες αυτοτελείς ή διαθέσιμες κατοικίες.

Σύμφωνα με την ανάλυση της BluPeak, η κατάσταση των δημοτικών δικαιωμάτων διαμορφώνεται ως εξής:

• 25% μπορεί να αξιοποιηθεί άμεσα.
• 40% απαιτεί τεχνική, διοικητική ή νομική ωρίμανση.
• 35% παρουσιάζει σοβαρές εκκρεμότητες ή περιορισμούς.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η δυνατότητα αξιοποίησης ενός ακινήτου δεν συνεπάγεται αυτομάτως και την καταλληλότητά του για κατοικία. Για τον σκοπό αυτό, απαιτείται η γνώση της ακριβούς θέσης, της ιδιοκτησιακής κατάστασης, της πραγματικής κατάστασης του ακινήτου, των επιτρεπόμενων χρήσεων και του κόστους αποκατάστασης. Προτείνεται η δημιουργία ενιαίου ψηφιακού φακέλου με αντιστοίχιση τίτλων, στοιχείων Ε9, ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ, καθώς και γεωγραφική αποτύπωση, ώστε να επιλεγούν τα ακίνητα με πραγματική δυνατότητα κάλυψης στεγαστικών αναγκών.

Σχεδιασμός ανάλογα με τις τοπικές ανάγκες

Οι παρεμβάσεις για την προσιτή κατοικία κρίνεται απαραίτητο να προσαρμόζονται στις τοπικές συνθήκες. Η BluPeak προτείνει τη σύνδεση των δεδομένων της δημοτικής περιουσίας με τη ζήτηση, τις δημογραφικές μεταβολές και τις διαθέσιμες υποδομές. Στην περιφέρεια, ειδικότερα, η πρόσβαση σε κατοικία θεωρείται αποτελεσματική μόνο όταν συνοδεύεται από θέσεις εργασίας, σχολεία, υπηρεσίες υγείας και ψηφιακή συνδεσιμότητα.

Ο τελικός στόχος της πρότασης είναι η δυνατότητα των δήμων να προσδιορίζουν με σαφήνεια ποιο ακίνητο μπορεί να ενεργοποιηθεί, με ποιο κόστος και για ποιους δικαιούχους. Με αυτόν τον τρόπο, η οργανωμένη αξιοποίηση της δημοτικής περιουσίας αναμένεται να προσφέρει στους νέους ουσιαστικές δυνατότητες ανεξάρτητης διαβίωσης και μόνιμης εγκατάστασης.