Αρνητική στροφή στις προσδοκίες των ελληνικών νοικοκυριών για την αγορά ακινήτων

Σε ήπια αρνητικό έδαφος μετατοπίστηκαν οι προσδοκίες των ελληνικών νοικοκυριών για την αγορά ακινήτων κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026, σηματοδοτώντας μια αλλαγή στο κλίμα που επικρατούσε τα προηγούμενα έτη. Σύμφωνα με την ανάλυση της Τράπεζας Πειραιώς με τίτλο «Δείκτης Στεγαστικού Κλίματος – Προσδοκίες και Αντιλήψεις των Ελληνικών Νοικοκυριών για την Αγορά Ακινήτων», η οποία δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2026, οι πολίτες εκφράζουν αυξημένο προβληματισμό για τη μελλοντική πορεία της κατοικίας.

Το πλεονέκτημα των πωλητών και οι τιμές

Παρά την αλλαγή στις προσδοκίες, η εικόνα που κυριαρχεί στην αγορά παραμένει σταθερή: το συγκριτικό πλεονέκτημα εξακολουθεί να βρίσκεται στην πλευρά των πωλητών, με τους αγοραστές να διατηρούν αμυντική στάση. Τα νοικοκυριά αναμένουν ότι οι τιμές των κατοικιών θα συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία, ωστόσο εκτιμούν ότι αυτό θα συμβεί με φθίνουσα δυναμική, δηλαδή με πιο περιορισμένους ρυθμούς ανατιμήσεων σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν.

Η ανάλυση βασίζεται σε τριμηνιαία έρευνα που διενεργείται από το τέταρτο τρίμηνο του 2023, καταγράφοντας τις αντιλήψεις για τις τιμές, το κόστος δανεισμού, την οικονομική κατάσταση και τις προοπτικές του κλάδου. Σημειώνεται ότι, παρά την κοινωνική απαισιοδοξία, οι εκτιμήσεις των νοικοκυριών για την τρέχουσα και τη μελλοντική τους εισοδηματική κατάσταση παραμένουν συγκρατημένα θετικές.

Επιτόκια και κόστος δανεισμού

Ένα από τα κεντρικά ευρήματα της ανάλυσης αφορά τη σχέση των νοικοκυριών με το κόστος στεγαστικού δανεισμού. Παρά το γεγονός ότι κατά την περίοδο της έρευνας τα παρεμβατικά επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας μειώθηκαν από το 4% στο 2%, η αποκλιμάκωση αυτή δεν φαίνεται να επηρεάζει άμεσα την αντίληψη των πολιτών. Τα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν τις δόσεις των δανείων ως μια σταθερή οικονομική επιβάρυνση, διατηρώντας αρνητική στάση απέναντι στο κόστος δανεισμού, ανεξάρτητα από τις μεταβολές των επιτοκίων.

Οι αιτίες της μεταστροφής και η επόμενη ημέρα

Η μεταβολή των προσδοκιών σε ήπια αρνητικές κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026 αποδίδεται σε μια σειρά παραγόντων που προκαλούν ανησυχία. Στο επίκεντρο βρίσκονται η παγκόσμια γεωπολιτική αβεβαιότητα, η ενεργειακή ανασφάλεια, η άνοδος του πληθωρισμού και το ενδεχόμενο νέας αύξησης του κόστους χρήματος από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Οι συντάκτες της ανάλυσης επισημαίνουν ότι είναι νωρίς για να θεωρηθεί η μεταστροφή αυτή ως παγιωμένη τάση, τονίζοντας ότι θα ήταν επισφαλές να εξαχθούν γενικευμένα συμπεράσματα από τα αποτελέσματα ενός μόνο τριμήνου. Ωστόσο, αναγνωρίζουν ότι αν η τάση επιβεβαιωθεί στις επόμενες μετρήσεις, τα σημερινά ευρήματα ενδέχεται να αποτελέσουν μια πρώτη προειδοποιητική ένδειξη για την πορεία της κτηματαγοράς. Ο Δείκτης Στεγαστικού Κλίματος θεωρείται εργαλείο κρίσιμης σημασίας, καθώς οι αντιλήψεις των νοικοκυριών επηρεάζουν άμεσα τις αποφάσεις για τον χρόνο και τη δυνατότητα αγοράς κατοικίας, παράμετροι που δεν καταγράφονται πλήρως από τις επίσημες στατιστικές για τις τιμές και την οικοδομική δραστηριότητα.