Συναγερμός από την ΕΑΚ για κυβερνοεπιθέσεις σε συστήματα ψύξης

Συναγερμό έχει σημάνει η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ) σχετικά με την έκθεση ψηφιακών συστημάτων σε κινδύνους κυβερνοεπιθέσεων, με αφορμή τον εντοπισμό περισσότερων από 300 εκτεθειμένων συστημάτων στην Ελλάδα. Η προειδοποίηση έρχεται μετά από μια σειρά περιστατικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου στοχοποιήθηκαν συστήματα ψύξης σε καταστήματα τροφίμων, προκαλώντας αλλοίωση εμπορευμάτων και ζημιές σε επιχειρήσεις.

Το χρονικό των επιθέσεων στην Ευρώπη

Η ανησυχία για την ασφάλεια των βιομηχανικών συστημάτων ψύξης ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2026, όταν αλυσίδες σούπερ μάρκετ στη Γαλλία δέχθηκαν κυβερνοεπίθεση. Οι δράστες απέκτησαν απομακρυσμένη πρόσβαση στους ελεγκτές των ψυκτικών εγκαταστάσεων και τροποποίησαν τις ρυθμίσεις θερμοκρασίας και απόψυξης. Ως αποτέλεσμα, η θερμοκρασία σε ψυγεία και καταψύκτες αυξήθηκε δραματικά, φτάνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και τους 50 βαθμούς Κελσίου, γεγονός που οδήγησε στην καταστροφή μεγάλων ποσοτήτων τροφίμων.

Το φαινόμενο επεκτάθηκε στις 2 Νοεμβρίου, όταν κύμα επιθέσεων έπληξε επιχειρήσεις λιανεμπορίου στο Βέλγιο, τη Σουηδία, την Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο και την Εσθονία. Στις 5 Νοεμβρίου, οι αμερικανικές αρχές εξέδωσαν επίσης προειδοποίηση για την απειλή κατά βιομηχανικών συστημάτων ψύξης, επισημαίνοντας τον κίνδυνο διακοπής λειτουργίας κρίσιμων εγκαταστάσεων λόγω εκμετάλλευσης ευπαθειών σε συνδεδεμένους στο διαδίκτυο ελεγκτές θερμοκρασίας.

Η κατάσταση στην Ελλάδα και η παρέμβαση της ΕΑΚ

Στην Ελλάδα, έχουν καταγραφεί διαδοχικές καταγγελίες για προβλήματα ψύξης, κυρίως σε κρεοπωλεία. Παρόλο που οι αρμόδιοι τεχνικοί συντήρησης αποδίδουν τα προβλήματα σε μη εξουσιοδοτημένες αλλαγές στη λειτουργία των συστημάτων, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας διευκρινίζει ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημα καταγεγραμμένο περιστατικό στις υπηρεσίες της.

Η Αρχή είχε εκδώσει προειδοποίηση ήδη από τις 14 Οκτωβρίου, δύο ημέρες μετά το περιστατικό στη Γαλλία, σχετικά με ευπάθειες σε ελεγκτές εμπορικής ψύξης των εταιρειών Danfoss, Copeland/Dixell και Carel. Σύμφωνα με την ΕΑΚ, οι συσκευές αυτές, οι οποίες επιτρέπουν τον απομακρυσμένο έλεγχο των ψυκτικών μηχανημάτων, καθίστανται προσβάσιμες από κακόβουλους χρήστες όταν δεν διαθέτουν επαρκή προστασία.

Συστάσεις για την προστασία των επιχειρήσεων

Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας καλεί τις επιχειρήσεις να προχωρήσουν άμεσα στα εξής μέτρα θωράκισης:

• Αποσύνδεση των παλαιών ή μη ενημερωμένων ελεγκτών ψύξης από το δημόσιο διαδίκτυο.
• Χρήση ασφαλούς σύνδεσης VPN για την απομακρυσμένη πρόσβαση, όπου η αποσύνδεση δεν είναι εφικτή.
• Αλλαγή των προεπιλεγμένων ή αδύναμων κωδικών πρόσβασης.
• Ενεργοποίηση πολυπαραγοντικής αυθεντικοποίησης.
• Εγκατάσταση όλων των διαθέσιμων ενημερώσεων ασφαλείας και αντικατάσταση εξοπλισμού που δεν υποστηρίζεται πλέον από τους κατασκευαστές.
• Έλεγχος των δικαιωμάτων πρόσβασης εξωτερικών συνεργατών και τεχνικών.

Η Αρχή τονίζει ότι η κυβερνοασφάλεια δεν αφορά πλέον μόνο τις τράπεζες ή τις δημόσιες υπηρεσίες, αλλά κάθε επιχείρηση που χρησιμοποιεί συνδεδεμένο εξοπλισμό. Υπογραμμίζει δε ότι το κόστος των προληπτικών μέτρων είναι σημαντικά χαμηλότερο από το κόστος αποκατάστασης μιας κυβερνοεπίθεσης, επισημαίνοντας ότι για κάθε φορέα το ερώτημα δεν είναι «αν» θα συμβεί ένα περιστατικό, αλλά «πότε».