Έκθεση WWF: Μείωση 73% στους πληθυσμούς της άγριας πανίδας παγκοσμίως

Σημαντικά στοιχεία για την πορεία της παγκόσμιας βιοποικιλότητας περιλαμβάνει η 16η έκδοση της έκθεσης «Ζωντανός Πλανήτης 2026» (Living Planet Report) του WWF, η οποία εκπονήθηκε σε συνεργασία με τη Ζωολογική Εταιρεία του Λονδίνου. Η έρευνα καταγράφει μείωση της τάξεως του 73% στο μέσο μέγεθος των πληθυσμών της άγριας πανίδας διεθνώς για το διάστημα μεταξύ 1970 και 2022, αναδεικνύοντας παράλληλα συγκεκριμένες περιπτώσεις ειδών που παρουσιάζουν ενθαρρυντικά σημάδια ανάκαμψης.

Τα δεδομένα της έκθεσης και οι απειλές για τη φύση

Η έκθεση βασίζεται στην παρακολούθηση 35.803 πληθυσμών από 5.790 είδη άγριας ζωής. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων δεν είναι ομοιόμορφη, με τα οικοσυστήματα γλυκού νερού να υφίστανται τη μεγαλύτερη πίεση, καταγράφοντας μείωση πληθυσμών της τάξεως του 85%. Ακολουθούν τα χερσαία οικοσυστήματα με 69% και τα θαλάσσια με 59%.

Ως κύριοι παράγοντες που οδηγούν στην υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος αναφέρονται η καταστροφή και αλλοίωση των φυσικών οικοτόπων, η υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων, η κλιματική αλλαγή, η ρύπανση και η εξάπλωση ξενικών ειδών.

Ενθαρρυντικά παραδείγματα ανάκαμψης

Παρά τη γενικότερη πτωτική τάση, η έκθεση επισημαίνει ότι περίπου οι μισοί από τους πληθυσμούς που παρακολουθούνται παραμένουν σταθεροί ή παρουσιάζουν αύξηση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι τίγρεις, ο πληθυσμός των οποίων αυξήθηκε κατά περίπου 70% από το 2010 έως το 2025. Αντίστοιχη ανάκαμψη καταγράφεται στους πληθυσμούς του ερυθρού τόνου στον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό, καθώς και στους ελέφαντες σε περιοχές της νότιας Αφρικής. Επιπλέον, το 2025, η πράσινη θαλάσσια χελώνα χαρακτηρίστηκε είδος «Χαμηλού Κινδύνου», αποτέλεσμα πέντε δεκαετιών συστηματικών δράσεων.

Στην Ελλάδα, θετικά δείγματα καταγράφονται στη θαλάσσια χελώνα Caretta caretta, με σταθερή αύξηση των φωλιών στον Κυπαρισσιακό Κόλπο και τον Κόλπο του Λαγανά στη Ζάκυνθο. Παράλληλα, η ανάκαμψη του ερυθρού τόνου στη Μεσόγειο αποδίδεται στην εφαρμογή βελτιωμένων κανόνων διαχείρισης της αλιείας.

Στρατηγική για το μέλλον

Το WWF υπογραμμίζει την ανάγκη μετασχηματισμού τριών κρίσιμων συστημάτων για την αποτελεσματική προστασία της βιοποικιλότητας: του αγροδιατροφικού, του ενεργειακού και του χρηματοπιστωτικού. Οι προϋποθέσεις για την αντιστροφή της παρούσας πορείας περιλαμβάνουν τη μετάβαση σε βιώσιμες πρακτικές παραγωγής τροφίμων, την επιτάχυνση της ανάπτυξης καθαρών μορφών ενέργειας και τον περιορισμό της χρηματοδότησης δραστηριοτήτων που επιβαρύνουν τη φύση.

Η Παναγιώτα Μαραγκού, επικεφαλής προγραμμάτων προστασίας περιβάλλοντος του WWF Ελλάς, τονίζει ότι η ανάκαμψη εμβληματικών ειδών αποδεικνύει πως η αλλαγή είναι εφικτή μέσω μακροχρόνιων, στοχευμένων και συλλογικών παρεμβάσεων. Η διεθνής κοινότητα εστιάζει πλέον στις δεσμεύσεις για το 2030, με τις διασκέψεις COP17 και COP31 να θεωρούνται κρίσιμα ορόσημα για την ενίσχυση της παγκόσμιας περιβαλλοντικής δράσης.