Νέο νομοσχέδιο για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την προστασία των καταναλωτών

Στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής ξεκίνησε η συζήτηση του νέου νομοσχεδίου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το οποίο περιλαμβάνει 20 βασικές ρυθμίσεις για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, την προστασία των καταναλωτών και την ενεργειακή θωράκιση της χώρας. Τις διατάξεις παρουσίασε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, εστιάζοντας στην ανάγκη αντιμετώπισης των πιέσεων που προκαλεί η διεθνής ενεργειακή κρίση.

Κεντρικές ρυθμίσεις για τους καταναλωτές και τα νησιά

Μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις του σχεδίου νόμου είναι η μείωση κατά 50% της μοναδιαίας χρέωσης των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) στην πρώτη κλίμακα οικιακής κατανάλωσης. Η ρύθμιση αυτή καθίσταται εφικτή λόγω της σταδιακής διασύνδεσης των νησιών με το ηπειρωτικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας.

Παράλληλα, το νομοσχέδιο εισάγει την υποχρέωση για τους μεγάλους προμηθευτές να παρέχουν σταθερά συμβόλαια ρεύματος με ελάχιστη διάρκεια 12 μηνών. Κατά τη διάρκεια ισχύος των συμβολαίων αυτών, απαγορεύεται η μονομερής αλλαγή τιμών και όρων. Στο πλαίσιο της προστασίας των καταναλωτών, θεσπίζεται αυτόματη προστασία από τη διακοπή ηλεκτροδότησης κατά τη διαδικασία επίλυσης διαφορών, ενώ η παραμονή στον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου παρατείνεται από τους 3 στους 6 μήνες.

Για τα ελληνικά νησιά, ενεργοποιείται το Ταμείο Απανθρακοποίησης, με επενδύσεις ύψους 2,3 δισ. ευρώ. Τα κεφάλαια προορίζονται για έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), αποθήκευσης, ηλεκτρικές διασυνδέσεις, αναβάθμιση δικτύων, υποδομές φόρτισης και κατασκευή φραγμάτων, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από το πετρέλαιο.

Ενεργειακή αγορά και υποδομές

Το νομοσχέδιο θέτει αυστηρότερους κανόνες για τη λειτουργία της αγοράς και την πρόσβαση στα ηλεκτρικά δίκτυα. Συγκεκριμένα:

• Επιβάλλεται στις εταιρείες προμήθειας η υποχρέωση να διαθέτουν μηχανισμούς διαχείρισης κινδύνου και να υποβάλλονται σε δοκιμές αντοχής έναντι της χονδρεμπορικής αγοράς.
• ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ υποχρεούνται να δημοσιεύουν ανά τρίμηνο στοιχεία για τη διαθεσιμότητα νέων συνδέσεων, ενώ η υποβολή των σχετικών αιτήσεων θα γίνεται αποκλειστικά ψηφιακά.
• Θεσπίζονται ευέλικτες συνδέσεις σε περιοχές με περιορισμένη ισχύ, ώστε να προχωρούν ώριμες επενδύσεις χωρίς την αναμονή ολοκλήρωσης έργων αναβάθμισης.
• Παρέχεται η δυνατότητα σε νοικοκυριά, Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς να μοιράζονται ενέργεια που παράγουν οι ίδιοι από ΑΠΕ.
• Οι ΟΤΑ απαλλάσσονται από τέλη υποβολής αιτήσεων ΑΠΕ και το Τέλος Δέσμευσης Χώρου, ενώ λαμβάνουν παρατάσεις προθεσμιών.

Το πλαίσιο της ενεργειακής κρίσης

Κατά την ομιλία του, ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η χώρα υλοποιεί μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης συνολικού ύψους 1,3 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 897 εκατ. ευρώ αφορούν έκτακτες παρεμβάσεις για το ενεργειακό κόστος και τα 541 εκατ. ευρώ τη μόνιμη ενίσχυση συνταξιούχων και τη διεύρυνση της επιστροφής ενοικίου. Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στη ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα που πέτυχε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την εξαίρεση ενεργειακών δαπανών ύψους 1 δισ. ευρώ από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών έως το 2028.

Τέλος, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις για την αποθήκευση ενέργειας, τις ΑΠΕ, καθώς και την επίλυση χωροταξικών και πολεοδομικών εκκρεμοτήτων, όπως η αναβάθμιση του γηπέδου «Γ. Καραϊσκάκης».